خرید و قیمت کتراک - لیست قیمت انواع کتراک

ماده تخریب‌کننده غیر انفجاری سنگ و بتن

کتراک (KatRock) یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین مواد شیمیایی تخریب‌کننده و منبسط شونده در صنایع معدن، راه‌سازی و ساخت‌وساز است. این ماده شیمیایی جایگزینی ایمن، بی‌صدا و مقرون‌به‌صرفه برای مواد انفجاری سنتی مانند دینامیت یا روش‌های مکانیکی سنگین و پرهزینه محسوب می‌شود.

کتراک چیست و چگونه عمل می‌کند؟

کتراک پودری شیمیایی (معمولاً خاکستری یا سفید رنگ) متشکل از ترکیبات معدنی پایه مانند اکسید کلسیم (CaO)، اکسید آلومینیوم و سیلیکات‌ها است.

مکانیسم شیمیایی و عملکرد:

هنگامی که پودر کتراک با نسبت مشخصی از آب مخلوط می‌شود، یک واکنش هیدراتاسیون شدید و گرمازا میان اکسید کلسیم و آب رخ می‌دهد:

CaO+H2 O→Ca(OH)2 +Energy

محصول این واکنش یعنی هیدروکسید کلسیم (Ca(OH)2 )، حجم بسیار بیشتری نسبت به واکنش‌دهنده‌های اولیه اشغال می‌کند. با ریختن این ملات درون چال‌ها (سوراخ‌های حفاری‌شده در سنگ یا بتن)، کتراک شروع به انبساط می‌کند. این انبساط فشاری بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ تن بر متر مربع (تا ۸۰ تا ۱۰۰ مگاپاسکال) بر جداره‌های چال وارد می‌آورد؛ این فشار به‌مراتب بیشتر از مقاومت کششی سنگ یا بتن (که معمولاً بین ۵ تا ۱۰ مگاپاسکال است) بوده و سبب ایجاد ترک‌های عمیق و شکست کامل سازه یا سنگ می‌گردد.

مزایای اصلی استفاده از کتراک

• بدون صدا و لرزش: برخلاف انفجار، هیچ‌گونه صدا، موج انفجار یا پرتاب سنگ (Flyrock) ایجاد نمی‌کند.

• عدم نیاز به مجوز های امنیتی: به دلیل غیر انفجاری بودن، نیازی به اخذ مجوزهای پیچیده خرید، حمل و نگهداری مواد منفجره ندارد.

• ایمنی بالا: خطرات جانی حاصل از انفجار ناگهانی را به حداقل می‌رساند.

• کاربرد در مناطق شهری و حساس: برای تخریب در همسایگی ساختمان‌های مسکونی، لوله‌های گاز، پل‌ها و تاسیسات زیربنایی ایده‌آل است.

• استخراج سالم سنگ: در مناجم سنگ‌های تزئینی (مثل مرمر و گرانیت)، باعث ایجاد شکستگی‌های کنترل‌شده شده و از آسیب به کوپ سنگ جلوگیری می‌کند.

مراحل گام‌به‌گام و فنی اجرای کتراک

برای دست‌یابی به بهترین نتیجه، رعایت دقیق الزامات مهندسی زیر الزامی است:

1. حفاری و آماده‌سازی چال‌ها (Drilling)

زاویه و فاصله باید با دقت محاسبه شوند

• قطر چال: بهترین قطر برای عملکرد مطلوب ۳۰ تا ۴۰ میلی‌متر است.

• عمق چال: عمق باید حداقل ۸۰ تا ۹۰ درصد ارتفاع سنگ یا بتن باشد (عمق کم باعث برآمدگی ملات از دهانه چال می‌شود).

• فاصله چال‌ها: فاصله بین سوراخ‌ها متناسب با سختی جسم، معمولاً بین ۲۵ تا ۵۰ سانتی‌متر تنظیم می‌شود (برای بتن مسلح فاصله‌ها کمتر و برای سنگ‌های نرم‌تر بیشتر است).

2. مخلوط‌ سازی و آماده‌سازی ملات

نسبت آب به کتراک حساسیت بالایی دارد

• نسبت وزنی معمول: ۱ کیلوگرم آب به ازای هر ۳ تا ۳.۵ کیلوگرم پودر کتراک (حدود ۳۰ تا ۳۳ درصد وزنی آب).

• از آب تمیز و ترجیحاً خنک (زیر ۲۰ درجه سانتی‌گراد) استفاده کنید.

• مخلوط را سریعاً هم بزنید تا ملاتی یکدست و روان به‌دست آید.

3. تزریق ملات درون چال‌ها

سرعت عمل در تزریق اهمیت دارد

• ملات آماده‌شده را بلافاصله (حداکثر ظرف ۵ تا ۱۰ دقیقه) درون سوراخ‌ها بریزید.

• چال‌ها را تا ۵ سانتی‌متری دهانه پر کنید و نیازی به پلمپ یا گل‌گذاری سنگین دهانه وجود ندارد.

4. زمان‌دهی و بروز ترک‌ها

بسته به دمای محیط و نوع کتراک متفاوت است

• فرآیند ترک خوردن معمولاً بین ۲ تا ۱۲ ساعت (در کتراک‌های سریع‌العمل حتی کمتر) آغاز می‌شود و تا ۲۴ ساعت به حداکثر شکست می‌رسد.

مقایسه انواع کتراک بر اساس دمای محیط

کتراک‌ها بر اساس سرعت واکنش و واکنش‌پذیری شیمیایی در دماهای مختلف به دسته‌های گوناگونی تقسیم می‌شوند:

نکات ایمنی و خطرات احتمالی کتراک

اگرچه کتراک ماده‌ای غیرانفجاری است، اما به دلیل ماهیت شدیداً قلیایی (pH>12) و گرمازا بودن واکنش، رعایت موارد زیر ضروری است:

1. پدیده پاشش ناگهانی (Blow-out): اگر دمای آب یا محیط خیلی بالا باشد یا قطر چال بیش از حد بزرگ انتخاب شود، ملات ممکن است جوش آمده و مانند فواره از دهانه چال به بیرون بپاشد.

2. تجهیزات حفاظت فردی (PPE): اپراتورها حتماً باید از عینک ایمنی ضد شیمیایی، ماسک، دستکش لاستیکی و لباس کار پوشیده استفاده کنند.

3. تماس با پوست و چشم: در صورت پاشیده شدن ملات روی پوست یا چشم، بلافاصله محل را با مقدار زیادی آب تمیز شسته و به پزشک مراجعه کنید.

4. عدم نگاه مستقیم: پس از تزریق ملات، تا چند ساعت از نگاه کردن مستقیم به دهانه چال‌ها خودداری کنید.

الگوی حفاری و تعیین فاصله چال‌ها یکی از کلیدی‌ترین فاکتورها در موفقیت تخریب با کتراک است. به طور کلی، هر چه مقاومت کششی و فشاری ماده بیشتر باشد (مانند بتن مسلح)، فاصله‌ی چال‌ها باید کمتر و قطر آن‌ها دقیق‌تر انتخاب شود.

در ادامه، جدول استانداردهای حفاری برای انواع بتن بر اساس قطر مته ۳۸ تا ۴۰ میلی‌متر ارائه شده است:

جدول الگوی حفاری کتراک برای بتن مسلح و غیرمسلح

فیلم آموزشی کار با کتراک 

برای مشاهده فیلم آموزشی کار با کتراک کلیک کنید .

الگوی چیدمان چال‌ها و نکات اجرایی

۱. الگوی چیدمان (Grid Pattern)

• الگوی شطرنجی (Zig-zag / Staggered): بهترین الگو برای توزیع یکنواخت فشار انبساطی است. چال‌ها را در ردیف‌های موازی به‌صورت یکی‌درمیان قرار دهید تا شبکه ترک‌ها به یکدیگر متصل شوند.

• الگوی خطی (Straight Line): برای برش‌های مستقیم یا جدا کردن یک بخش خاص از بتن استفاده می‌شود.

۲. اهمیت لبه آزاد (Free Face)

کتراک برای عملکرد صحیح نیاز به فضایی برای جا‌به‌جایی و باز شدن ترک‌ها دارد:

• حداقل یک لبه آزاد: همیشه حفاری را از نزدیک‌ترین فاصله به لبه آزاد سازه شروع کنید.

• در سازه‌های بدون لبه آزاد (محیط محصور): ابتدا باید یک چال بزرگ‌تر در مرکز (بدون تزریق کتراک) یا چند چال متراکم برای ایجاد لبه آزاد اولیه حفاری کنید تا فشار انبساطی بقیه چال‌ها سازه را به سمت آن جابه‌جا کند.

۳. شیب و زاویه حفاری

• تا حد امکان چال‌ها را عمودی یا با زاویه ۸۰ تا ۸۵ درجه نسبت به سطح افق حفاری کنید.

• اگر سازه دارای میلگردهای متراکم است، زاویه حفاری را طوری تنظیم کنید که مته با شبکه میلگردها برخورد مستقیم نداشته باشد.

پس از این‌که کتراک کار خود را انجام داد و فشار انبساطی باعث ایجاد شبکه ترک‌های عمیق و خرد شدن بتن شد، میلگردها همچنان اجزای بتن را کنار هم نگه می‌دارند؛ چرا که کتراک تنها بتن را می‌شکند و توانایی بریدن یا کشیدن میلگردهای فولادی را ندارد.

برای جداسازی کامل و خرد کردن نهایی بتن مسلح، باید برش میلگردها طی یک فرآیند مرحله‌ای و ایمن انجام شود:

۱. مراحل اجرایی برش میلگردها

مرحله اول: آزادسازی و آشکارسازی میلگردها

• پس از ظهور ترک‌های کامل (معمولاً ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از تزریق کتراک)، با استفاده از چکش دیزل/تخریب (پیکور دستی سبک)یا قلم و چکش، قطعات بتن ترک‌خورده در اطراف میلگردها را کنار بزنید.

• بتن‌های سست را کاملاً پاک کنید تا نقطه برش میلگردها به طور واضح مشخص شود.

مرحله دوم: برقراری ایمنی و مهار قطعات (Shoring & Rigging)

• تنش‌زدایی: قطعات بزرگ بتن ممکن است زیر وزن خود یا تحت کشش میلگردهای خم‌شده قرار داشته باشند. قطع ناگهانی میلگرد می‌تواند باعث سقوط یا پرتاب شدن قطعات بتن شود.

• قبل از شروع برش، قطعات بزرگ بتن را با جک‌های نگهدارنده، جرثقیل یا تسمه‌های مهار تثبیت کنید.

مرحله سوم: انتخاب ابزار و انجام برش

بر اساس قطر و تراکم میلگردها، از ابزارهای زیر استفاده می‌شود:

1. قیچی میلگردبر هیدرولیکی یا دستی (Rebar Cutter):

   • بهترین گزینه برای ایمنی و سرعت.

   • بدون ایجاد جرقه، دود یا صدای زیاد، میلگردهای تا قطر ۲۰ یا ۲۵ میلی‌متر را به سرعت می‌برد.

2. سنگ فرز (Angle Grinder) با صفحه گرانول/فلزبر:

   • رایج‌ترین روش برای قطرهای مختلف.

   • نکته ایمنی: حتماً از عینک محافظ و قاب ایمنی فرز استفاده کنید، زیرا گیر کردن صفحه در اثر فشار میلگرد زیر کشش، خطر شکستن صفحه فرز را دارد.

3. دستگاه هوا برش / برش اکسی‌استیلن (Oxy-Fuel Torch):

   • مناسب برای شبکه‌های بسیار متراکم و میلگردهای سنگین (قطر بالا).

   • به سرعت حجم زیادی از میلگردها را ذوب و قطع می‌کند.

4. دستگاه برش پلاسمای پرتابل:

   • برای کارهای با دقت بالا و سرعت بالا بدون نیاز به کپسول‌های سنگین گاز.

۲. ترتیب و الگوی برش میلگردها

• برش از بالا به پایین: همیشه برش را از بالاترین نقاط یا لبه‌های آزاد شروع کنید و به سمت پایین حرکت کنید.

• برش میلگردهای عرضی (خاموت‌ها/خاموت‌بندها): ابتدا خاموت‌ها و تنگ‌ها را قطع کنید تا بتن پوششی (کاور) کاملاً آزاد شود.

• برش میلگردهای طولی (اصلی): در نهایت میلگردهای اصلی را ببرید تا قطعه بتنی کاملاً جدا شود.

۳. نکات ایمنی کلیدی

• خطر پرتاب میلگرد تحت کشش: اگر بتن سنگین روی میلگرد افتاده باشد، میلگرد مانند فنر تحت کشش است. هنگام برش، در امتداد مستقیم میلگرد نایستید.

• تجهیزات حفاظت فردی (PPE): استفاده از ماسک ضد گرد و غبار، عینک ایمنی مخصوص، دستکش ضخیم چرمی و کفش کار فولادی الزامی است.

انواع کتراک بر اساس دمای محیط (شرایط آب‌وهوایی)

دمای محیط نقش مستقیمی در سرعت واکنش شیمیایی کتراک دارد؛ به همین دلیل کتراک فرسان شیمی در دو گرید حرارتی اصلی تولید می‌شود:

کتراک زمستانه (سریع‌العمل / مناسب هوای سرد):

• بازه دمایی کاربرد: ۰ تا ۱۸ درجه سانتی‌گراد

• ویژگی‌ها: به دلیل پایین بودن دمای هوا در زمستان، واکنش هیدراتاسیون آهسته‌تر رخ می‌دهد. این گرید حاوی افزودنی‌های کاتالیزوری و تسریع‌کننده است که باعث می‌شود فرآیند انبساط در دمای پایین دچار وقفه نشده و با قدرت کامل عمل کند.

کتراک تابستانه (کنترل‌شده / کندگیر):

• بازه دمایی کاربرد: ۱۸ تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد (و بالاتر)

• ویژگی‌ها: در هوای گرم، واکنش شیمیایی کتراک به شدت گرمازا و سریع می‌شود. این گرید دارای کندگیرکننده‌های ویژه است تا از بروز پدیده پرتاب ناگهانی ملات (Blow-out) از دهانه چال جلوگیری کرده و فرآیند ترک‌دهی را به صورت ایمن و یکنواخت پیش ببرد.

انواع کتراک بر اساس زمان واکنش و سرعت عملکرد

کتراک‌های فرسان شیمی از نظر سرعت تخریب به دو دسته عمده تقسیم می‌شوند:

• کتراک معمولی / اقتصادی (۱۲ تا ۲۴ ساعته):

  • برای پروژه‌هایی که محدودیت زمانی شدیدی ندارند کاربرد دارد.

  • از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه‌تر بوده و انبساط یکنواخت و تدریجی ایجاد می‌کند.

• کتراک فوری / سریع‌العمل (نیم ساعت تا ۲ ساعته):

  • مخصوص پروژه‌های اضطراری یا مناطقی که سرعت کار در اولویت است.

  • در مدت زمان بسیار کوتاهی (۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت) پس از تزریق، فشار انبساطی اولیه را اعمال کرده و ترک‌های عمیق ایجاد می‌کند.

گریدهای ویژه (تخریب سنگ‌های سخت و بتن مسلح)

علاوه بر کتراک‌های استاندارد، محصولات مکمل و ارتقایافته‌ای نظیر سایلنت پاور نیز ارائه می‌شوند:

• کتراک‌های قدرتمند / سایلنت پاور:

  • کاربرد: تخریب بتن‌های مسلح پرمیلگرد، فونداسیون‌های سنگین و سنگ‌های بسیار سخت (مانند گرانیت و کوارتزیت).

  • ویژگی: دارای قدرت انبساطی بالاتر (بیش از ۸۰ تا ۱۰۰ مگاپاسکال) نسبت به کتراک‌های عادی هستند تا بتوانند بر مقاومت کششی بالای بتن مسلح و سنگ‌های متراکم غلبه کنند.

نکته کلیدی در انتخاب: برای دست‌یابی به حداکثر بازدهی، حتماً باید نوع کتراک را بر اساس دمای سنجیده‌شده در محل پروژه (در زمان اجرا) و درجه سختی بتن یا سنگ انتخاب نمود.

کتراک‌های تولید ایران (تولیدات داخلی فرسان شیمی)

بخش عمده‌ای از کتراک‌های مصرفی در صنایع معدنی و ساخت‌وساز کشور، تولید داخلی ایران هستند. شرکت فرسان شیمی نیز تنها تولیدکننده و صادرکنندگان اصلی کتراک در ایران محسوب می‌شود:

• کشور سازنده: ایران 

• ویژگی‌ها: این کتراک‌ها با فرمولاسیون بومی‌سازی‌شده مطابق با اقلیم و فرمول‌های استانداردهای بین‌المللی تولید می‌شوند. تولید داخلی بودن این محصول سبب شده قیمت آن بسیار مناسب‌تر از نمونه‌های وارداتی باشد و فرسان شیمی علاوه بر تامین بازار داخلی، آن را به کشورهای همسایه نیز صادر می‌کند.

• تنوع گرید: کتراک‌های ایرانی فرسان شیمی در قالب گریدهای مختلف زمستانه، تابستانه، معمولی (۱۲ تا ۲۴ ساعته) و فوری به بازار عرضه می‌شوند.

۲. کتراک‌های خارجی و وارداتی (مبدأ اصلی تکنولوژی کتراک)

کتراک به عنوان یک ماده منبسط‌شونده تخریب، نخستین‌بار در کشورهای پیشرفته صنعتی فرموله و تولید شد. در سطح بین‌المللی و در سبد تامین کنندگان مواد شیمیایی، کتراک‌ها ساخت کشورهای زیر هستند .

انواع کتراک

• ژاپن  (مهد اصلی تکنولوژی):

  • کشور ژاپن پیشگام اصلی اختراع و توسعه مواد تخریب‌کننده غیر انفجاری (تحت نام تجاری معروف Sinoor S-Mite یا Dexpan) بوده است. کتراک‌های پایه ژاپنی بالاترین کیفیت و قدرت انبساطی را دارند اما از نظر قیمت گران‌تر هستند.

• آلمان (بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده جهانی):

  • بخش زیادی از کتراک‌های وارداتی در بازار آسیایی و خاورمیانه ساخت کشور چین هستند (تحت برندهایی نظیر Split-AG یا CRACK-ALL). این محصولات به دلیل تنوع قیمت و کیفیت، در گریدهای مختلف تولید می‌شوند.

• کشورهای اروپایی (کانادا و ایتالیا):

  • برخی برندهای خاص اروپایی کتراک‌های تخصصی با افزودنی‌های ضد پاشش (Blow-out resistant) تولید می‌کنند که بیشتر در پروژه‌های فوق‌حساس عمرانی استفاده می‌شوند.

نتیجه‌گیری کلی درباره کتراک

کتراک (KatRock) به عنوان یک فناوری مدرن و غیر انفجاری، تحولی بزرگ در صنایع معدن‌کاری، عمرانی و تخریب سازه‌ها ایجاد کرده است. این ماده شیمیایی منبسط‌شونده با جایگزین کردن فشار هیدرولیکی تدریجی و انبساطی به جای موج انفجار و شوک ناگهانی، راهکاری بسیار ایمن، بی‌صدا و بدون لرزش را برای خرد کردن سنگ و بتن فراهم می‌آورد.

جمع‌بندی نهایی و توصیه اجرایی

۱. جایگزین هوشمندانه انفجار: کتراک برای پروژه‌هایی که در مجاورت مناطق مسکونی، لوله‌های گاز، پل‌ها یا سازه‌های حساس قرار دارند یا دسترسی به مجوزهای آتش‌باری در آن‌ها ممکن نیست، بهترین و ایمن‌ترین گزینه موجود است. 

۲. کلید موفقیت در اجرا: بازدهی کتراک ارتباط مستقیمی با رعایت دقیق الزامات مهندسی دارد. محاسبه دقیق قطر و فاصله چال‌ها، انتخاب گرید متناسب با دمای محیط (زمستانه/تابستانه) و استفاده از نسبت صحیح آب به پودر، ضامن خرد شدن کامل سنگ و بتن (حتی بتن‌های مسلح سنگین) خواهد بود.

گسل کالا بزرگترین واردکننده کتراک در ایران ، ارائه دهنده نازلترین قیمت کتراک .

برای مشاوره خرید کتراک و دریافت فیلم آموزشی کار با کتراک با ما در تماس باشید .